1944: Feiten over de spoorwegstaking en de hongerwinter

Nadat de Nederlandse Spoorwegen jarenlang had meegewerkt aan de belangen van de Duitse bezetter, zoals het vervoeren van joden naar Westerbork, het wegvoeren van Nederlandse arbeidskrachten, het vervoer van Duitse troepen en wapens door heel Nederland, etc., riep de Nederlandse regering in ballingschap op 17 september 1944 (‘In het volle besef van de moeilijkheden, die daardoor ontstaan’) op tot een algehele spoorwegstaking. De bedoeling hierachter was het lamleggen van het Duitse troepentransport in verband met de geallieerde luchtlandingen bij Arnhem. Aan de oproep gaven 30.000 personeelsleden van de NS gehoor en legden het werk neer.

12munt-1.jpg

Hieronder de Regeringsoproep tot Algemene Spoorwegstaking voor Radio Oranje (BBC):

01bbc.jpg

Als gevolg van de staking konden uit Groningen de aardappelen niet naar West-Nederland vervoerd worden. Ook voor de scheepvaart was het onmogelijk om via het IJsselmeer het broodnodige voedsel uit het noorden te vervoeren, aangezien de schepen door geallieerde vliegtuigen werden beschoten. Eind 1944 bevroren ook nog eens alle waterwegen.

(Tijdens de hongerwinter verzorgde ook de Nationale Jeugdstorm het vervoer van levensmiddelen voor de hongerende bevolking. Dat ging over het IJsselmeer van Groningen naar Amsterdam en terug. Het vervoer gebeurde in principe ’s nachts, maar door zware ijsgang liep dat wel eens uit. De Jeugdstorm maakte bij deze tochten gebruik van twee Stanfriesboten, de ‘Harlingen’ en de ‘Stanfries III’, die bevracht werden door de Centrale Rederij voor de Voedselvoorziening. Op 22 december 1944 is één van de schepen op het IJsselmeer door geallieerde jachtvliegtuigen aangevallen, waarbij twee doden en een aantal gewonden te betreuren waren.)

02spoor.jpg

03spoor.jpg

450204zs.jpg

Na alle tevergeefse oproepen aan de spoorwegmannen om het werk te hervatten (en vele hongerdoden later) kwam uiteindelijk eind januari en begin februari 1945 Duits spoorwegpersoneel naar ons land om in ieder geval de gaarkeukens in het dichtbevolkte westen des lands te bevoorraden.

DUITHULP.jpg

Ook scheepsruimte werd vrijgemaakt om de gaarkeukens te bevoorraden.

veritas.jpg

De Amerikanen waren echter nog niet zo ver om de hongerende Nederlandse volk van voedsel te voorzien.

amerika-1.jpg

Anders dan verwacht had de spoorwegstaking totaal geen effect op het verloop van de strijd tegen Nazi-Duitsland. Integendeel, het heeft alleen maar de Nederlandse bevolking zwaar getroffen. Volgens de officiële cijfers waren in maart 1945 15.000 mensen van de honger omgekomen. Later is dit getal bijgesteld naar 22.000 doden, maar het moeten er veel en veel meer zijn geweest, want alleen al in één Rotterdamse wijk (Crooswijk) waren het er al 6.913. Tijdens het Neurenberger-proces in februari 1946 tegen Arthur Seyss-Inquart (de voormalige Rijkscommissaris van het door de Duitsers bezette Nederland) noemde de Franse aanklager mr. Mournier zelfs het getal van totaal 125.000 Nederlandse ‘hongerwinter-doden’.

Ondanks de duizenden slachtoffers weigerde de Nederlandse regering in ballingschap het stakingsparool in te trekken. Ook niet toen het effect ervan voor de Duitse bezetter uitermate gering bleek te zijn.

Hieronder een knipsel over de afgelegde verklaringen onder ede tegenover de Parlementaire Enquête Commissie:

 

Mede door de 30 miljoen gulden van het Nationaal Steun Fonds, ter ondersteuning van het spoorwegpersoneel en hun gezinnen, heeft de staking nog tot 8 mei 1945 geduurd.

  

 

 

Na de oorlog liet oud-verzetsman W. den Boer zijn ongenoegen blijken met de opmerking: “Seyss-Inquart is opgehangen en Mussert is doodgeschoten en ons rechtsgevoel is bevredigd, maar deze twee  hebben ons land toen niet zoveel kwaad berokkend als onze Londense Regering”.

De auteur Jan Cremer, die als kind in de hongerwinter zwaar heeft geleden, zou hierover later op felle toon in zijn boek ‘De Hunnen’ nog het volgende schrijven:

De Nederlandse regering had ons vanuit Londen de grote spoorwegstaking bevolen. Dat was even makkelijk, om vanuit het veilige Engeland de lakens uit te delen aan de onderdrukte landgenoten overzee. Even vertellen hoe het moet! Met de champagne in de koeler en een vette fazant op tafel. Vanuit de diepe fauteuil, een glas drank in de ene hand, een vette bolknak in de andere, bevelen snauwen voor de microfoon. Vanuit Londen werden we op het dagelijks luisterkwartiertje gecommandeerd. De bevolking wordt opgeroepen om dit te doen, om dat te doen…… Dan kwam Hare Majesteit met haar dikke lijf vanachter de slagroomtaart vandaan en deed ook nog even een duit in het zakje, “Landgeneuten…” Ze wenste ons veel kracht toe en moed te houden, we moesten ons niet laten vertrappen door de Duitse laars en verzet blijven plegen.

Heel wat mensen aan deze kant van de Noordzee baalden van deze opruiende taal. Behalve een paar halvegare oranjeklanten, maar die vonden alles prachtig, interessant, van enorm belang wat Hare Majesteit verkondigde. Die lieten zich ook opjutten en droegen oranje speldjes, die riepen zelfs nog “leve de koningin” voor het vuurpeloton. De regering in ballingschap, aan de overkant van de Noordzee en wij hier met de blote vuist tegen het Herrenvolk de kastanjes uit het vuur halen; die leefden daar totaal buiten de realiteit.

En opeens mocht er van die Londense kliek niet meer met de treinen worden gereden, wat resulteerde in een hongerwinter. Half Nederland crepeerde van de honger en vroor dood op straat. Er kwamen sowieso al geen kolentransporten meer uit de Limburgse mijnen door de bevrijding van het zuiden van Nederland, dus er was geen licht, geen gas, de fabrieken sloten de poorten, en de bevolking mocht thuis op ’n houtje gaan zitten bijten. Maar er was eten genoeg, maar geen vervoer. In Groningen lagen de aardappels te rotten, huizenhoge bergen goede aardappels, de hele aardappeloogst lag te rotten omdat de treinen niet meer mochten rijden op bevel van Hare Majesteit. De rogge lag te beschimmelen. De boeren kregen de aardappels niet meer naar de Amsterdamse gaarkeukens getransporteerd omdat de NS plat was gegaan. Ouden van dagen, vrouwen en kinderen, vooral de armen stierven door voedselgebrek, vroren dood in die strenge winter. Door het bevel tot de spoorwegstaking door die Londense emigrantenkliek stierven duizenden onschuldige burgers de hongerdood. Van dat tuig is er nooit één ter verantwoording geroepen!

09reger.jpg

10meerb.jpg

    

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s